Wpływ stopy dyskontowej na wycenę rezerw na świadczenia pracownicze (Podsumowanie 2025)
Do wyznaczania wartości rezerw na świadczenia pracownicze stosuje się szereg założeń
aktuarialnych. Jednym z kluczowych czynników wpływających na wysokość rezerw jest przyjęta stopa
procentowa.
Spółki, których rok obrotowy kończy się 31 grudnia, zazwyczaj opierają swoje założenia na danych
obowiązujących na ten dzień lub na dzień roboczy bezpośrednio go poprzedzający. Wybór
odpowiedniej stopy procentowej zależy od tzw. duracji planu, czyli miary określającej średni, ważony
czas do momentu uwolnienia rezerwy. Duracja uzależniona jest m.in. od struktury wiekowej
uczestników danego świadczenia, jego definicji oraz innych parametrów planu. Poszczególne plany
charakteryzują się różną duracją – świadczenia jubileuszowe mają zazwyczaj krótszą durację niż
świadczenia emerytalne. W ujęciu średnim duracja planów wynosi około 10 lat.
Do wyznaczania stopy dyskontowej, stosowanej przy kalkulacji rezerw na świadczenia pracownicze,
w warunkach płynnych rynków finansowych wykorzystuje się obligacje korporacyjne. Jednak na
rynkach o ograniczonej płynności, takich jak Polska, częściej bazuje się na rentownościach obligacji
skarbowych. (IAS19 2011, Par. 83).
Na dzień 30 grudnia 2025 roku rentowność do wykupu 10-letnich obligacji skarbowych wynosiła
5,16%, natomiast na dzień 31 grudnia 2025 roku rentowność obligacji 10YPLY.BGovernment Bonds
kształtowała się na poziomie około 5,185%. Dla porównania, analogiczne wartości na koniec 2024
roku wynosiły odpowiednio około 5,86% i 5,865%. Spadek rentowności o około 68 punktów
bazowych oznacza, że rezerwy o duracji 10 lat wzrosną przeciętnie o około 6,8%.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie rezerwy wzrosną dokładnie o tę samą wartość. Jak wspomniano
wcześniej, wpływ zmiany stopy dyskontowej na wysokość rezerw zależy od duracji danego rodzaju
świadczenia lub planu, która w każdym przypadku jest inna. Na poziom rezerw wpływają również
inne założenia aktuarialne, które mogą zmieniać się z roku na rok, takie jak inflacja, współczynnik
rotacji pracowników, założenia dotyczące inwalidztwa czy tablice śmiertelności. Niemniej jednak to
właśnie stopa dyskontowa – zwłaszcza jej istotne zmiany – bardzo często ma największy wpływ na
ostateczną wartość rezerw.
Mam nadzieję, że powyższy artykuł przybliżył Państwu mechanizm wpływu zmian stóp procentowych
na wysokość rezerw na świadczenia pracownicze. W celu precyzyjnego wyznaczenia wartości rezerw
obowiązujące przepisy zalecają jednak skorzystanie z usług aktuariusza. Zapraszam do darmowej
konsultacji.